Büyük İskender’in Seferleri Haritası-Persepolis (Takht-e Jamshid)

Açıklama

Bu harita, Büyük İskender’in doğudan batıya gerçekleştirdiği askeri seferleri konu alan ve onun M.Ö. 334–323 yılları arasındaki Asya Seferi’ni coğrafi olarak görselleştiren antik coğrafi bir haritadır. Haritada, Yunanistan’dan başlayarak Anadolu, Levant, Mısır, Mezopotamya, İran, Orta Asya ve Hindistan’a kadar uzanan geniş bir alan yer almakta; yer adları ise çoğunlukla Latinceleştirilmiş antik isimlerle verilmiştir. İskender’in seferi M.Ö. 334’te Makedonya’dan başlar. Hellespont (Çanakkale Boğazı)’tan Anadolu’ya geçer ve Pers İmparatorluğu’na karşı savaş açar ve Granikos (334 BC), Issos (333 BC) ve Gaugamela (331 BC) gibi önemli savaşlarla Pers İmparatorluğu’nun kalbine kadar ilerler. Babil, Susa, Persepolis ve Ekbatana gibi şehirlerin fethiyle birlikte İskender, Doğu'nun mutlak hakimi haline gelir. Seferi daha doğuya, Afganistan’ın kuzeyinde yer alan Baktriya ve Sogdiana üzerinden Hindistan’ın kuzeybatısına, yani günümüzdeki Pencap bölgesine kadar uzanır. Hindistan dönüşünde Gedrosia (bugünkü Belucistan) Çölü üzerinden Mekran ve Pers topraklarına geri döner. Seferin sonu, Babil’de İskender’in ölümüyle (M.Ö. 323) gerçekleşir. Kompozisyon, batıda Makedonya, Trakya ve Ege çevresinden başlayıp Küçük Asya, Levant ve Mısır üzerinden doğuda Mezopotamya, Pers ülkesi, Baktriya-Sogdiana ve Hindistan’a uzanan geniş bir alanı kapsar. Böylece sefer anlatısında geçen başlıca bölgeler ve geçitler, modern politik sınırlar yerine antik bölge adları üzerinden okunur. Harita dili tipik bir gravür kartografisi karakteri taşımaktadır. Kıyı çizgileri ve hidrografya çizgisel olarak belirginleştirilmiş, yer yer tarama (hachure) ve gölgelendirme ile topoğrafik kütle etkisi verilmiştir. Ayrıca enlem-boylam ağı ile mekansal düzen kurulmuştur. Alt bölümdeki ölçeklerde stadia (antik ölçü) ile birlikte British miles gibi farklı birimlerin verilmiştir. Haritaya “Takht-i Jamshid (Persepolis)” görselinin eklenmesi, bu çalışmayı yalnızca yerleri gösteren bir harita olmaktan çıkarmaktadır