Türkiye Ve Komşularının Haritası

Açıklama

1 Temmuz 1876 tarihli The Graphic gazetesinde yayımlanan “The Eastern Question – Map of Turkey and Her Dependencies - Türkiye Ve Komşularının Haritası” başlıklı yazı ve harita, Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlar, Anadolu ve Orta Doğu’daki siyasal-toprak bütünlüğünü konu alan kapsamlı bir jeopolitik analiz sunar. Harita, Osmanlı İmparatorluğu’nun 1876 itibarıyla sahip olduğu toprakları ve çevresindeki ülkeleri gösteren siyasal bir temsildir. Balkanlar, Anadolu, Mezopotamya ve Orta Doğu ile birlikte Yunanistan, Rusya, Avusturya, İran gibi Osmanlı ile doğrudan siyasi, askeri veya sınır teması olan devletler de gösterilmiştir. Haritada "Turkey in Europe" ve "Turkey in Asia" başlıklarıyla Osmanlı’nın kıta ölçeğindeki idari yapısı vurgulanırken, Kıbrıs, Mısır ve Trablusgarp gibi uzak ama sembolik bağlılığa sahip topraklar da Osmanlı coğrafyasının parçası olarak gösterilmiştir. Yazı da, bu topraklarda yaşanan siyasal istikrarsızlıkları, milliyetçi isyanları ve büyük güçlerin (Rusya, Avusturya-Macaristan, İngiltere, Fransa) müdahalesini yorumlamaktadır. Özellikle Bosna-Hersek’teki ayaklanmalar, Bulgar isyanı ve Sırbistan-Karadağ’ın Osmanlı’ya karşı savaşa hazırlandığı vurgulanarak, Osmanlı’nın zayıflayan merkezi otoritesi, yetersiz mali kaynakları ve dağınık ordusunun imparatorluğu ayakta tutmakta zorlandığı anlatılır. Yazı, Osmanlı'nın askeri olarak zayıf düştüğünü, hem Balkanlar’da hem de Doğu’da ayaklanmalarla mücadele etmekte zorlandığını belirtir. Türk ordusunun "yetersiz eğitilmiş, düzensiz ve az maaşlı" olduğu, mali olarak çökmüş bir durumda bulunduğu, bu nedenle askeri reformların başarısız kaldığı ifade edilir. Ancak, aynı zamanda bu durumun Avrupa büyük güçleri için nasıl bir stratejik fırsat sunduğuna işaret eder: Rusya’nın Balkan Slavları üzerindeki etkisi, Avusturya’nın Bosna üzerindeki talepleri ve İngiltere’nin Akdeniz ile Süveyş Kanalı’ndaki çıkarları gibi. Harita ve metin birlikte değerlendirildiğinde, Osmanlı’nın giderek çözülmekte olan siyasal yapısının, Avrupa kamuoyuna “düzenleyici ve yönlendirici bir müdahale” gerekçesiyle sunulduğu görülür. Bu bağlamda haritayı haberi ile beraber değerlendirildiğinde, 19. Yüzyılın son çeyreğinin Avrupa’sının Osmanlı’ya yönelik oluşacak güç mücadelesi alanını yansıtır.