Hero ve Leander'in Ayrılığı

Açıklama

Bu gravür, Joseph Mallord William Turner’ın “Hero ve Leander’ın Ayrılığı” adlı eserine dayanmakta olup gravür kalıbı Samuel Bradshaw tarafından hazırlanmıştır. Bu gravür, İngiliz romantik şair Lord Byron da dahil olmak üzere sonraki yazarlar tarafından yeniden anlatılan antik Yunan mitolojisinin en trajik aşk öykülerinden birini resmetmektedir. Çanakkale Boğazı'nda Sestos’da bir kulede yaşayan Afrodit rahibesi Hero, Asya yakasında Abydos’ta (Misya) yaşayan genç bir adam olan Leander'a aşıktı. Her gece, Leander'ın kendisiyle birlikte olmak için suda yüzerken Hero ise yüksek bir kuleden yaktığı meşale ile ona yol gösterirdi. Bir gece şiddetli bir fırtına sırasında Leander dalgalar arasında boğulmuş Hero da çaresizlik içinde kendini kuleden atarak sevgilisinin kaderini paylaşmıştır. Turner, bu hikayeyi doğrudan mitolojik anlatıya sadık kalarak aktarmak yerine, MS 5. yüzyılda yaşamış şair Musaeus’un versiyonunu tercih etmiştir. Böylece sahne gece değil, gün doğumuna taşımıştır. Turner, hikayeyi klasik tarih resminin geleneğine uygun biçimde merkezde büyük figürlerle sunmak yerine, Hero ve Leander’ı sahnenin gölgesine gizleyerek alışılmış kompozisyon kurallarını bilinçli olarak bozmaktadır. Deniz kenarında ayrılığa hazırlanan Hero ve Leander küçük ve silik tasvir edilmiş, onların üzerinde ise bir terasta yayını ve ok kılıfını yere atmış, elinde bir lamba ile bir meşale tutmakta olan kanatlı bir aşk tanrısı (Cupid/Eros), Hymen (evlilik tanrısı) ve nymphae figürleri de alegorik düzlemde sahneye eklenmiştir. Böylelikle Turner, mitolojik bir öyküyü birebir aktarmaktan ziyade, onun evrensel anlamlarını (aşk, ayrılık, ölüm ve kader) simgesel bir bütünlük içinde yansıtmaktadır. Ayrıca, Turner, etraflarında çeşitli klasik mimari unsurlar kullanarak hayali bir mekan inşa etmiştir. Resmin sağındaki, Türkiye kıyısındaki Abydos'u temsil eden egzotik bir "Mağribi" kulesi, hayalet deniz perilerinin toplandığı büyük, engebeli kayaların hemen arkasında görünmektedir. Turner, sahnenin dramını artırmak ve belki de Leander'ın Hero'yu bir daha asla geri dönmemek üzere terk etmesiyle yaşanacak trajediye işaret etmek için karanlığı ve derin gölgeleri kullanmıştır. Gravürde, Turner’ın bu dramatik ışık ve gölge kullanımını güçlü bir biçimde yansıtmaktadır. Gökyüzündeki ağır bulut kümeleri, yükselen dalgalar ve ışığın deniz yüzeyinde kırılması, doğanın yıkıcı gücünü vurgularken aynı zamanda dramatik bir sahne düzeni oluşturmaktadır. Gravürdeki meşale ışığı, mitolojik anlatıda umut ve yol göstericilik sembolüyken, burada yaklaşan felaketin kaçınılmazlığına işaret eden ironik bir unsur haline gelmektedir.