“Of Newe” – Sir Charles Lanyon, 14 Agustos 1880

Açıklama

Vanity Fair, 1868 ile 1914 yılları arasında İngiltere’de haftalık olarak yayınlanan ve dönemin siyasi, sosyal ve aristokratik figürlerini karikatürize ama aynı zamanda tanımlanabilir biçimde resmeden yüksek kaliteli taş baskıları ile tanınmış bir dergidir. Bu serinin amacı, Victorian ve Edward döneminin kamuya mal olmuş isimlerini ironik bir gözle “portrelemek”, fakat bu ironi içinde de dönemin güç yapısını göstermektir. Ayrıca, Vanity Fair portre karikatürlerinin altında genellikle mizahi veya kelime oyunu içeren bir alt başlık bulunur. Bu alt başlıklar, kişiyi veya ünvanını doğrudan tanımlamak yerine, genellikle bir ima, bir şaka, bir lakap veya bir kelime oyunu üzerinden o kişinin sosyal çevresine veya ilişkilendirildiği yere gönderme yapar. Vanity Fair için çalışan en ünlü iki sanatçı "Ape" (Carlo Pellegrini) ve "Spy" (Leslie Ward) idi. Bu Vanity Fair karikatürü, 19. yüzyıl Belfast’ının en önemli mühendis ve mimarlarından Sir Charles Lanyon (1813-1889)’u hiciv tonuyla tasvir etmektedir. Lanyon, 19. yüzyıl İrlanda’sında, özellikle de Belfast’ın sanayi devrimiyle hızla dönüşen kent dokusunun mimarı ve planlayıcısı olarak bilinir. Resmi eğitimini İngiltere’de alan, ardından Board of Public Works Ireland altında Jacob Owen’ın yanında yetişen Lanyon, hem sivil mühendislik hem de mimarlık alanlarında çok sayıda büyük ölçekli projeye imza atmıştır. Bu dönemde Belfast’ın liman altyapısı, kamu yapıları, köprüleri ve demiryolu bağlantıları onun imzasını taşır. Karikatürün altındaki başlıkta görülen “of newe” ifadesi, “new” kelimesinin eski İngilizce yazımı olup, dönemin Vanity Fair karikatürlerinde sıklıkla kullanılan ironik bir kelime oyununu ifade eder. Bu küçük kelime, Lanyon’un “Belfast’ın yeni sınıfından olan biri”, yani “yeni düzenin mimarlarından biri” olduğuna ince bir gönderme yapmaktadır. Ayrıca, gravürün köşelerinde görülen kırmızı el motifi (Red Hand of Ulster), Kuzey İrlanda’nın yerel sembolizmi ile Lanyon’un coğrafi-mesleki kimliğine ince bir gönderme niteliği taşır. Tam da bu nedenlerle Lanyon’un kimliği bu gravürde sadece birey olarak değil, “yeni Belfast”ın kurucu aktörü olarak vurgulanmaktadır.