Filistin - Kudüs’teki Ömer Camii'nin Minberi (Plate 51)

Açıklama

Bu gravür, başlığında “Kudüs’teki Ömer Camii’nin Minberi” olarak adlandırılan yapıyı betimlemektedir. Ancak 18.-19. yüzyıl Avrupalı seyyahlarının kullandığı bu isimlendirme, modern anlamda tek bir camiyi değil, Harem-i Şerif’in tamamını Hz. Ömer ile ilişkilendiren tarihsel bir geleneği yansıtmaktadır. Bu nedenle gravürde görülen minber, doğrudan Hz. Ömer tarafından yaptırılmış bir camiye ait değildir. Harem-i Şerif içindeki açık hava hutbe minberlerinden birinin idealize edilmiş bir tasviridir. Gravürdeki mimari, Memlük dönemine özgü taş işçiliği özelliklerini açık biçimde taşımaktadır. Geometrik süslemeli merdiven korkulukları, ince sütunlara oturan sivri kemerler, süslemeli geçişler ve küçük bir kubbeyle örtülü üst platform, 13.-16. yüzyıl Kudüs mimarisinin karakteristik çizgilerini yansıtır. Bu açık hava minberleri, cami içindeki minberlerden farklı olarak, bayram namazları, fetih yıldönümleri, yağmur duaları, ramazan vaazları ve büyük cemaat toplanmalarında kullanılmak üzere tasarlanmış “hutbe platformlarıdır.” Gravürdeki eğimli merdiven, üst kottaki kubbeli “hütbe kürsüsüne” çıkar ve burası imamın geniş bir cemaate hitap edebilmesi için yüksek konumda tasarlanmıştır. Minberin arkasındaki kemerli galeriler ve taş örgülü duvarlar, Harem-i Şerif’in geniş avlu düzenine gösterirken, ön plandaki figürler Kudüs’ün 19. yüzyıldaki Müslüman sosyal yaşamını yansıtır.