Antik Suriye - Baalbek’teki Dairesel Tapınak (Venüs Tapınağı) Planı ve Görünüşü (Plate 17)

Açıklama

Bu gravür, antik Baalbek kompleksindeki daire planlı tapınağın (çoğunlukla Venüs Tapınağı olarak tanımlanan yapı) hem cephe görünüşünü hem de zemin planını göstermektedir. Roma mimarisinin Doğu Akdeniz’deki en özgün eserlerinden biri olan bu tapınak, özellikle dairesel planı, zarif sütun düzeni ve karmaşık mekansal kurgusuyla dikkat çeker. Gravürün üst kısmında, tapınağın anıtsal cephe görünüşü yer alır. Burada, yüksek bir basamaklı bir taş platform (krepis) üzerine oturan Korint düzeninde ince ve zarif sütunlar, tapınağın üstü örtülü bir giriş bölümünü (portiğini) taşımaktadır. Üst yapıyı çevreleyen sütunların taşıdığı yatay mimari bölüm (entablatür), zengin bezemeli friz ve dışa taşkın konsollarla ayrıntılı biçimde işlenmiştir. Tapınak, Roma’da Pantheon gibi örneklerde gördüğümüz büyük bir kubbe ile örtülü olup, bu kubbe gravürde hafif perspektif etkisiyle gösterilmiştir. Girişin derin çerçeveli açıklığı ve yan yüzeylerdeki nişler, tapınağın hem törensel hem de sembolik işlevine işaret eder. Alt kısımda yer alan zemin planı, yapının mimari düzenini daha açık şekilde ortaya koyar. Merkezde geniş dairesel ana yapı (cella), onu çevreleyen sütun dizisi ve içbükey dış duvarlarla desteklenmiştir. Dairesel mekanın etrafındaki küçük nişler ve çıkmalar, tapınağın hem yapısal hem de dekoratif bütünlüğünü sağlayan unsurlardır. Ana giriş yönünde, geniş merdiven basamakları ve sütun sıraları ile tanımlanan bir propylon (anıtsal giriş) görülmektedir.