Filistin - Jerash Antik Kenti Kalıntıları (Plate 38)

Açıklama

Bu gravür, Ürdün’ün Amman kentinin yaklaşık 50 km kuzeyinde yer alan ve Roma döneminin en iyi korunmuş şehirlerinden biri olarak kabul edilen Jerash (antik Gerasa)’daki Artemis Tapınağı kalıntılarını göstermektedir. Kentin yerleşim izleri M.Ö. 7500’lere kadar uzansa da, antik Gerasa’nın esas kuruluşu M.Ö. 4. yüzyılda Büyük İskender veya generali Perdiccas dönemine atfedilir. Roma hakimiyetinde ise şehir Dekapolis (On Şehir) birlik kentlerinden biri olarak büyük bir gelişim göstermiştir Artemis kültü, özellikle III. yüzyılda bu kentte doruk noktaya ulaşmış ve tapınak kompleksi de kentin dinsel kimliğinin merkezinde yer almıştır. Gravürde görülen yüksek korint başlıklı sütunlar, tapınağın ön giriş (pronaos) bölümüne ait olup, antik yapının heybetini yansıtan en karakteristik unsurlardır. Kent, M.S. 749 depremiyle büyük bir yıkıma uğramış ve yüzyıllarca terk edilmiştir. 1806’da Alman oryantalist Ulrich Jasper Seetzen tarafından yeniden “keşfedilmesi” ile 19. yüzyıl Avrupa seyyahlarının ve gravür yayıncılığının başlıca konularından biri haline gelmiştir. Jerash, günümüzde “Orta Doğu’nun Pompeii’si” olarak da anılmakta ve Hadrian Kemeri, Oval Plaza, Cardo Maximus, Nymphaeum, tiyatrolar ve hipodrom gibi seçkin yapılarıyla 2004’ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer almaktadır. Ayrıca, bu gravür, o dönemin “Palestine” başlığı altında Levant coğrafyasını tek bir tarihsel havza olarak okuyan bakışını da açıkça yansıtır. Jerash (Gerasa) bugün Ürdün sınırlarında yer almasına rağmen yayınlarda Filistin başlığı altında verilmesi, 19. yüzyıl coğrafya-tarih tasnifinin tipik bir örneğidir.