Kırım Savaşı Sırasında Kars Şehri Kuşatmasının Planı

Açıklama

Harita, Kırım Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında Doğu Anadolu cephesinde geçen en kritik çatışmalardan biri olan Kars Şehri kuşatması ve muharebesi’ni tasvir etmektedir. Osmanlı ordusunun Ruslara karşı sergilediği en başarılı savunmalardan biri olup, gerek taktiksel açıdan, gerekse uluslararası kamuoyunda uyandırdığı yankı bakımından, savaşın dönüm noktalarından biri kabul edilir. Kars Şehri ve Kalesi, Osmanlı'nın doğu tarafındaki en önemli savunma noktasıydı ve Ruslar burayı ele geçirerek İstanbul ve Doğu Anadolu üzerindeki baskıyı artırmak istediler. General Nikolay Muravyov komutasındaki yaklaşık 50.000 kişilik Rus ordusu, Haziran 1855’te Kars’ı kuşattı. Şehir ve kale, Ahmed Muhtar Paşa ve İngiliz subayı General William Fenwick Williams (savaş sonrası “Kars Baronu” unvanını aldı.) komutasındaki 17.000 kişilik bir garnizon tarafından savunuluyordu. Kuşatma süresince kaleye ciddi lojistik zorluklar yaşandı: yiyecek, ilaç ve cephane sıkıntısı had safhadaydı. General Williams, yerli halkı da örgütleyerek kale çevresinde tabyalar, siperler, redifler ve topçu mevzileri kurdu. Harita da, Kars Kalesi çevresindeki tabyalar, siper hatları ve askeri tahkimatlar büyük bir dikkatle işlenmiş; hem Osmanlı hem de Rus birliklerinin pozisyonları, topçu bataryaları ve savunma hatları ayrıntılı şekilde gösterilmiştir. Haritanın sol üst köşesindeki lejantta Osmanlı ve Rus askeri birlikleri ile topçu bataryaları farklı simgelerle ayırt edilmiştir. 29 Eylül 1855 sabahı, General Muravyov komutasındaki Rus ordusu, Kars'ın doğu ve güneydoğusundaki tabyalara geniş çaplı bir saldırı başlattı. Bu tabyaları ele geçiren Ruslar, Kars merkezine topçu ateşiyle üstünlük kurabileceklerdi. Ancak Osmanlı tarafı, General William Fenwick William ve Macar asıllı İsmail Paşa (Kmety) gibi subayların önderliğinde savunmayı çok iyi tahkim etmişti. Osmanlı askerleri süngü hücumları, topçu atışları ve el bombalarıyla Rusları tabyaya yaklaştırmadı. Tahmasb Tabyası çevresinde çarpışmalar gün boyu sürdü. Ruslar yaklaşık 8.000 kayıp verirken, Osmanlılar da birkaç bin asker kaybetti. Ruslar mevzi ele geçiremeden geri çekilmek zorunda kaldı. Kars Kuşatması, yaklaşık beş ay süren direnişin ardından, askeri yetersizlikler, kıtlık ve hastalıklar nedeniyle Osmanlı garnizonunun teslim olmasıyla sonuçlanmıştır.