1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) Sırasında Karadeniz Haritası

Açıklama

26 Mayıs 1877 tarihli The Illustrated London News’te yayımlanan bu harita, 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı’nın Avrupa ve Kafkas cephelerini belirleyen en geniş stratejik alanı tek bir kartografik çerçevede bir araya getirmektedir. Harita, Karadeniz’i çevreleyen tüm coğrafyayı (Kırım, Azak Denizi, Tuna Deltası, Bulgaristan kıyıları, İstanbul Boğazı’na açılan Marmara geçidi ile Anadolu’nun kuzey hattı ve Kafkasya sahilleri) savaşın askeri ve siyasi boyutlarıyla değerlendirmek için bir analiz aracı olarak sunar. Karadeniz, 19. yüzyılda Osmanlı ile Çarlık Rusyası arasındaki güç mücadelesinin ana sahnesi olup, Rus donanmasının Odessa, Kerson, Nicolaief ve Sevastopol gibi limanlarından Kafkasya ve Balkanlara sağlanan lojistik hatlar, savaşın genişleyen cephesinde belirleyici rol oynamıştır. Kırım Yarımadası, Kerç Boğazı ve Azak Denizi bölgesi Rusya’nın Karadeniz’e tam hakimiyet kurmasını destekleyen kritik noktalar olarak öne çıkarken, haritada “A” (Chernomorsky Okrug) ve “B” (Sukhum/Abkhazia) olarak işaretlenen Kafkas kıyıları, Rus İmparatorluğu’nun yüzyıllık Kafkasya genişlemesinin izlerini taşımaktadır. Bu kıyı hattı, 1877 Harbi sırasında Osmanlı ve Çerkes güçlerinin direniş gösterdiği en önemli bölgelerden biri olup dağ sıralarının denize paralel uzanması nedeniyle hem saldırı hem savunma açısından son derece çetin bir coğrafya arz eder. Osmanlı İmparatorluğu’nun Karadeniz kıyıları (İstanbul, Sinop, Samsun, Trabzon ve Batum) savaş boyunca başkentin güvenliğini sağlamak, Kafkas cephesine asker ve mühimmat taşımak ve kıyı savunmasını sürdürmek bakımından yaşamsal önem taşımıştır. Tuna Deltası’nın haritada belirgin bir biçimde gösterilmesi, Balkan cephesindeki harekatı başlatan Rus nehir geçişlerinin stratejik mahiyetini vurgulamaktadır. Zira Rus ordusu Dobruca’dan ve Tuna üzerindeki geçitlerden Bulgaristan içlerine ilerlemiştir. Bu harita, 93 Harbi’nin yalnızca bir cephede değil, Karadeniz’i çevreleyen çok geniş bir coğrafyada eşzamanlı olarak yürütüldüğünü, Kırım’dan Sohum’a, Tuna Deltası’ndan İstanbul’a uzanan alanların tümünün savaş planlamasında kritik birer düğüm noktası olduğunu göstermektedir.