Roma İmparatorluğu Haritası ve Roma Şehir Planı

Açıklama

Bu harita, Roma İmparatorluğu'nun en geniş sınırlarına ulaştığı dönemi göstermektedir ve klasik antikiteye dair hazırlanmıştır. Harita, Britanya Adası'nın güneyinden başlayarak batıda Hispania (İspanya), kuzeyde Ren Nehri boyunca Germania sınır bölgesi, doğuda Mezopotamya ve Ermenistan'a kadar uzanan, güneyde ise Kuzey Afrika’nın kıyı şeridi boyunca Mısır’a kadar genişleyen bir imparatorluk coğrafyasını yansıtmaktadır. Harita üzerindeki tüm bölgeler Roma dönemine ait Latince adlarla belirtilmiştir; örneğin bugünkü Fransa toprakları “Gallia”, İspanya “Hispania”, Türkiye toprakları ise “Asia”, “Cilicia”, “Galatia”, “Cappadocia”, “Armenia Minor” ve “Pontus” gibi eyalet adlarıyla işaretlenmiştir. Haritanın dikkat çekici unsurlarından biri, kuzeyde Ren ve Tuna nehirlerinin doğal sınır olarak kabul edilmesi ve bu sınırın ötesindeki halkların Roma dışı "barbar" kabileler olarak tanımlanmasıdır: “Germania”, “Sarmatia”, “Scythia” gibi bölgeler Roma’nın doğrudan hakimiyeti dışındaki alanlardır. Haritanın kuzeydoğusunda yer alan “Sarmatia” ibaresi, antik dünyada Karadeniz’in kuzeyinden Baltık Denizi’ne ve doğuda Hazar’a kadar uzanan geniş bozkır coğrafyasını tanımlamak için kullanılmıştır. Bu adlandırma, bölgeye adını veren İrani kökenli göçebe halk olan Sarmatlardan gelmektedir. Roma kaynaklarında Sarmatlar, Alanlar, Roxolanlar ve İskitler gibi göçebe kavimlerle birlikte anılır; özellikle atlı savaşçı nitelikleriyle tanınmışlardır. Antik haritalarda Sarmatia Europaea (Avrupa Sarmatya’sı) bugünkü Polonya, Ukrayna ve Belarus’u kapsarken; Sarmatia Asiatica (Asya Sarmatya’sı) ise Don ve Volga nehirleri arasındaki bozkırlara, yani bugünkü Güney Rusya ve Kuzey Kazakistan içlerine tekabül eder. Bu bölge, Roma dünyasının doğu ve kuzeydoğu sınırlarının ötesindeki yarı efsanevi bir alan olarak görülmüş, zamanla Hunlar ve Slavlar gibi yeni güçler tarafından şekillendirilmiştir. Haritada bu coğrafyanın detaylı biçimde adlandırılması, dönemin coğrafya bilgisiyle birlikte Roma dışı dünyaya dair imgesel sınırlamaları da gözler önüne sermektedir. Ayrıca, güneyde Mısır “Aegyptus” olarak gösterilmekte ve Nil Deltası’na kadar detaylandırılmıştır. Aynı şekilde Filistin bölgesi “Judaea”, “Samaria” ve “Galilee” gibi antik bölge adlarıyla temsil edilmektedir. Haritanın sol alt köşesinde, Roma şehrinin topografik planı yer almaktadır. Bu plan, dönemin başlıca tapınaklarını, forum alanlarını, tiyatrolarını ve imparatorluk yapılarını göstermektedir