9. Yüzyıl Başlarında Avrupa ve Kutsal Roma (Şarlman) İmparatorluğu Haritası

Açıklama

Bu harita, 9. yüzyılın başlarında Avrupa’nın siyasal yapısını ve özellikle Şarlman (Charlemagne) dönemindeki Karolenj İmparatorluğu’nun (Empire of Charlemagne) sınırlarını ayrıntılı biçimde göstermektedir. Haritanın merkezinde, Frankların büyük hükümdarı Şarlman tarafından 800 yılında kurulan ve “Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu”nun öncüsü sayılan Karolenj İmparatorluğu yer almakta; bu imparatorluk, bugünkü Fransa, Almanya, Hollanda, Belçika, İsviçre, kuzey İtalya ve batı Orta Avrupa’nın büyük kısmını kapsamaktadır. Başkent olarak Aachen öne çıkarken, harita üzerinde bu geniş bölge kalın kenarlıklarla diğer siyasi yapılardan ayrılmıştır. Karolenj İmparatorluğu’nun doğusunda harita üzerinde açıkça belirtilmiş etnik ve siyasal unsurlar arasında Bohemyalılar, Slav kabileleri (Slavonic Tribes), Hunlar (Empire of the Huns), Hazarlar (Khazars), Macarlar (Magyars) ve Bulgaryalılar (Bulgarians), Magyarlar gibi halklar yer almaktadır. Bu grupların isimleri geniş, devletleşmemiş alanlar üzerinde yazılmıştır; bu da Avrupa’da batı ile doğu arasındaki siyasal ve kültürel farklılaşmayı çarpıcı şekilde yansıtır. Haritanın güneydoğusunda ise Bizans (Doğu Roma) İmparatorluğu hala güçlü bir şekilde varlığını sürdürmektedir; Konstantinopolis haritanın doğusunda merkezi bir konumda bulunmakta, Bizans’ın etkisi Balkanlar, Ege Adaları, Anadolu’nun batısı, Suriye ve Güney İtalya’ya kadar uzanmaktadır. Haritanın batısında, İber Yarımadası’nda Endülüs Emevi Devleti’nin halefi olan Kurtuba Emirliği işaretlenmiştir. Kuzey Afrika kıyılarında “Kingdom of Mequinez (Idrissides)” gösterilmiş olup bu da Emevi sonrası yerel İslami hanedanların etkisine işaret eder. Harita üzerinde ayrıca Arap Yarımadası, Abbasi Halifeliği'nin doğu sınırları, Türk boyları ve Hazarlar gibi topluluklar da gösterilmiş olup, İslam coğrafyasının erken Orta Çağ Avrupası üzerindeki etkilerini sınır düzeyinde ortaya koymaktadır. Haritada “Turkish Tribes” ifadesi ile 9. yüzyıl başlarında Göktürk sonrası Türk boylarının Orta Asya’daki etnik ve coğrafi varlığına işaret etmektedir. Haritadaki bu kullanım oldukça soyut ve geniştir; belirli bir Türk devleti değil, daha çok Türk kavimlerinin genel olarak yerleştiği alanları ifade etmektedir. Harita, renk kodlaması ve sınır çizimleri sayesinde, 9. yüzyıl başı Avrupa'sının parçalı ama aynı zamanda büyük güç merkezleri etrafında toplanmaya başladığı dönemin dengeleri oldukça net biçimde görselleştirilmiştir. Şarlman’ın imparatorluk sınırları yalnızca bir hükümdarlık alanını değil, aynı zamanda Hristiyanlığın batıdaki koruyucu gücünü ve Roma mirasının yeniden inşasını temsil eden bir kültürel iddianın coğrafi izdüşümünü de yansıtmaktadır. Bu bağlamda harita, hem Frank kökenli Orta Çağ Avrupa'sının doğuşunu hem de doğuda Bizans ve güneyde İslam dünyası ile olan güç ilişkilerini kartografik olarak bir araya getirmektedir.