Dünya-Batı Yarımküre ve Doğu Yarımküre-Başlıca Nehirlerin Karşılaştırmalı Görünümü-Başlıca Dağların Karşılaştırmalı Görünümü

Açıklama

Bu görsel, 19. yüzyılın ikinci yarısına ait bir dünya haritası olup, Batı ve Doğu Yarımküre'yi (Western & Eastern Hemisphere) iki ayrı dairede gösteren çift küresel projeksiyonla hazırlanmıştır. Haritanın alt kısmında ise, son derece dikkat çekici biçimde, dünyadaki başlıca dağ sıralarının karşılaştırmalı bir kesiti (profil görünümü) yer almaktadır. Üst kenarda da dünyanın başlıca nehirlerinin uzunlukları kıyaslanacak şekilde çizilmiştir. Bu çok katmanlı yapı, haritayı yalnızca bir siyasi harita olmaktan çıkararak aynı zamanda jeofiziksel ve görsel-ansiklopedik bir atlas sayfası haline getirmiştir. Yayımcı olarak alt kenarda “William Collins Sons & Co., Limited, Glasgow & London” ibaresi yer almakta olup, bu firma 19. yüzyıl boyunca coğrafya, İncil ve atlas basımıyla tanınan önemli bir İngiliz yayıneviydi. Haritanın orta kısmında küre haritaları bulunmaktadır. Sol kürede, Amerika kıtaları (Kuzey ve Güney), Atlantik ve Pasifik okyanusları ile Antarktika bölgesi, sağ kürede ise Avrupa, Asya, Afrika, Avustralya ve adaları kapsayan Doğu Yarımküre yer almaktadır. Haritalarda dönemin coğrafi ve siyasi bilgilerine göre sömürge imparatorlukları, yerleşim bölgeleri, bazı keşif rotaları ve ada grupları detaylandırılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu, Asya ve Avrupa kıtaları üzerinde “Turkey” ve “Turkey in Asia” olarak adlandırılmıştır. Hindistan “British India” olarak gösterilirken, Afrika büyük oranda hala “keşfedilmemiş” veya kabilelerin adıyla gösterilen bölgeler halindedir. Haritanın alt kısmında dünyadaki dağlar boylarına göre yatay olarak sıralanmıştır; And Dağları, Himalayalar, Alpler, Ararat, Etna, Vezüv gibi. Dağ zirveleri karşılaştırmalı şekilde çizilmiştir. Hem dağ sıralarının coğrafi bölgelere göre ayrıldığı hem de yüksekliklerin metrik sistemle ölçüldüğü görülmektedir. Bu grafiksel anlatım, 19. yüzyıl kartografisinde doğa bilgisinin görselleştirilmesinde kullanılan didaktik bir formdur. Haritanın üst kısmında ise en uzun nehirlerden başlayarak Amazon, Nil, Mississippi, Volga, Danube, Ganj gibi nehirler gösterilmiştir; her biri bir çizgi olarak uzatılmış ve hangi kıtada olduğu belirtilmiş, nehirlerin eğimi ve kaynak-ağız yapıları bu kesitte soyutlanmış olarak sunulmuştur. Bu tür haritalar, coğrafyanın görsel ve karşılaştırmalı öğretimi için kullanılan erken modern bilgi araçlarıdır.