6 Ağustos 1853 tarihinde Boğaziçinde Bulunan Türk Donanması Ve Kaleleri İle Birlikte Boğaziçinin Kuzey Tarafının Haritası

Açıklama

8 Ekim 1853 tarihli The Illustrated London News gazetesinde yayımlanan “6 Ağustos 1853 tarihinde Boğaziçinde Bulunan Türk Donanması Ve Kaleleri İle Birlikte Boğaziçinin Kuzey Tarafının Haritası” başlıklı harita ve eşlik eden haber, Osmanlı-Rus Savaşı'nın (Kırım Savaşı) hemen öncesinde Boğazlar bölgesinin askeri ve jeopolitik durumunu İngiliz kamuoyuna görsel ve yazılı olarak aktarmayı amaçlayan stratejik nitelikte bir yayındır. Harita, 6 Ağustos 1853 tarihli gözleme dayanmakta olup, Karadeniz’e açılan İstanbul Boğazı’nın kuzey kesiminde (Rumelikavağı’ndan Karadeniz girişine kadar) konuşlanmış Osmanlı donanmasına ait 23 savaş gemisinin (Gemiler tek tek numaralandırılmış ve gemi türü ile top adedi verilmiştir: Frigate, Corvette, Double Banked Frigate gibi.) ve sahil boyunca dizilmiş tabyaların (forts and batteries) konumlarını detaylı biçimde göstermektedir. Avrupa yakasında Rumelikavağı, Büyükdere, Kireçburnu, Kalender gibi stratejik mevkilerde bataryalar ve tahkimatlar yer alırken; Anadolu yakasında Poyraz Kalesi, Fil Burnu, Anadolu Kavağı gibi savunma noktaları öne çıkmaktadır. Ayrıca harita, Tarabya’da yer alan İngiliz ve Fransız yazlık saraylarını da işaretleyerek bölgede mevcut olan diplomatik varlığa da dikkat çekmektedir. Gazete metninde haritanın bir İngiliz deniz subayının gözlemlerine dayandığı vurgulanarak, Osmanlı donanmasının Boğaz üzerindeki savunma kabiliyeti, kuvvet yapısı ve tahkimat ağı övgüyle tanıtılmakta; kamuoyuna Osmanlı İmparatorluğu’nun Karadeniz’i koruma becerisi olduğu mesajı verilmektedir. Harita, yalnızca askeri amaçlı bir belge değil, aynı zamanda Boğazlar meselesi çerçevesinde Osmanlı'nın bir müttefik olarak desteklenmesi gerektiği yönünde kamuoyu oluşturma çabasının da parçasıdır.