Güney Amerika'nın Fiziksel ve Siyasi Haritası - Amerika Kıtası-Antiller

Açıklama

1872 tarihli bu harita, hem Güney Amerika’nın fiziki coğrafyasını hem de politik yapısını ayrıntılı biçimde göstermektedir. Harita, 19. yüzyılın jeopolitik durumu açısından önem taşmakytadır. Güney Amerika ülkelerinin çoğu 19. yüzyıl başında İspanya ve Portekiz’den bağımsızlıklarını kazandığı için sınırlar henüz tam olarak oturmamış, dolayısıyla bazı bölgeler tarihsel geçiş dönemini yansıtır biçimde çizilmiştir. Brezilya’nın İmparatorluk yapısı net biçimde gösterilirken, İspanyol kökenli cumhuriyetlerin sınırları ve şehirleri belirgin şekilde işaretlenmiş, kıta genelinde Avrupalı güçlerin hakimiyet alanları ise Karayip adaları ve Guyana bölgelerinde sürmektedir. Ekvator çizgisinin görsel olarak vurgulanması, hem astronomik hem de coğrafi referans noktası oluşturmuştur. Bu yönüyle harita, yalnızca bir siyasi sınır haritası değil, aynı zamanda Güney Amerika’nın 19. yüzyıldaki jeomorfolojik ve sömürge sonrası siyasi durumunuda yansıtmaktadır. Haritanın ana gövdesinde Güney Amerika’nın tamamı, farklı renklerle belirtilmiş siyasi sınırlar ve ülke adlarıyla birlikte yer almakta, dağ silsileleri, büyük nehirler ve kıyı şeritleri ayrıntılı bir topografik tarama tekniğiyle gösterilmektedir. And Dağları, kıtanın batı kıyısına paralel olarak yükselen belirgin bir dağ sırası şeklinde detaylı biçimde çizilmiş ve doğudaki düzlüklerle görsel bir kontrast oluşturmuştur; Amazon Nehri, Orinoco ve Rio de la Plata gibi büyük akarsuların yatakları açıkça işaretlenmiş, nehir sistemleri üzerinden bölgenin iç kesimlerinin coğrafi dokusu net bir şekilde yansıtılmıştır. Haritada Brezilya (Bresil), geniş topraklarıyla en büyük devlet olarak dikkat çekerken, içerisinde Rio Janeiro, Bahia, Pernambuco, Mato Grosso gibi önemli iç bölgeler ve liman şehirleri gösterilmiştir. Brezilya’nın güneyinde ise günümüzdeki Arjantin topraklarını karşılayan bölgeler, henüz “Republique Argentine” ifadesiyle tanımlanmamış, bunun yerine La Plata ve Patagoniaine bulunmakta ayrıca, Paraguay ve Uruguay bağımsız birer siyasi birim olarak işaretlenmiştir. Kıtanın batı kıyısında Şili dar bir kıyı hattı boyunca kuzey-güney doğrultusunda uzanırken, başkent Santiago belirtilmiş; Şili’nin kuzeyinde Peru ve onun doğusundaki Bolivya ayrı devletler halinde sunulmuştur. Ekvador, Quito kentiyle tanımlanmış ve kuzeyde Yeni Granada (Nouvelle-Grenade) adı altında bugünkü Kolombiya ve Panama’yı kapsayan geniş bir bölge haritada yer almıştır. Haritanın kuzeydoğusunda, Atlantik kıyısında Guyanes (Guyana bölgeleri) toplu olarak gösterilmiş; bunların içinde Guyane Anglaise (İngiliz Guyanası – günümüz Guyana), Guyane Hollandaise (Hollanda Guyanası – günümüz Surinam) ve Guyane Française (Fransız Guyanası – günümüzde Fransa’ya bağlı toprak) açıkça ayırt edilmiştir. Haritanın sağ alt köşesinde bir Antilles (Karayipler) haritası yer almakta ve burada Küba, Jamaika, Hispaniola (Santo Domingo ve Haiti olarak ikiye bölünmüş) ve Porto Riko gibi başlıca adalar ile Guadeloupe ve Martinique gibi Fransız adaları belirtilmektedir; ayrıca adaların hangi sömürge gücüne ait olduğunu gösteren bir işaret tablosu da eklenmiştir: (1) İngilizler (Angleterre), (2) Fransızlar, (3) Hollandalılar, (4) İspanyollar. Haritanın üst sağ köşesinde ise, Güney Amerika’nın Kuzey Amerika ve Antarktika ile birlikte genel coğrafi konumunu gösteren küçük ölçekli bir ek harita (inset) yer almaktadır. Haritanın önemli bir yönü de okyanus akıntılarını göstermesidir. Özellikle Atlantik Okyanusu’nda, Ekvator çizgisine paralel olarak “Courant Equatorial” (Ekvator Akıntısı) adıyla gösterilen bir akıntı, doğudan batıya doğru yönlendirilmiş ok işaretiyle belirtilmiştir. Bu ifade, Afrika kıyılarından başlayıp Güney Amerika’nın kuzeydoğusuna (özellikle Brezilya kıyılarına) yönelen sıcak su akıntısını temsil etmektedir. Ekvator Akıntısı, tropikal iklim sistemlerinin, yağmur rejimlerinin, denizcilik rotalarının ve ticaret yollarının şekillenmesinde önemli rol oynamış, özellikle sömürge döneminde Avrupa'dan gelen gemilerin rotalarını etkilemiştir.