Avusturya Haritası

Açıklama

1831 tarihli bu harita, Habsburg hanedanı yönetimindeki Avusturya İmparatorluğu’nun siyasal, coğrafi ve idari yapısını betimlemektedir. Harita, Napolyon Savaşları sonrasında 1815 Viyana Kongresi ile pekiştirilen sınır düzenlemelerini yansıtmakta ve Habsburgların çok uluslu imparatorluk yapısını, büyük ölçüde coğrafi ve idari merkezler üzerinden görselleştirmektedir. Haritanın merkezinde yer alan ve açık biçimde “AUSTRIA” olarak işaretlenmiş çekirdek bölge, Viyana merkezli merkezi Avusturya topraklarını ifade etmektedir. Bu bölge etrafında genişleyen idari yapılar arasında Bohemia (bugünkü Çekya’nın batısı), Moravia (Çekya’nın doğusu), Hungary (Macaristan) ve Transylvania (bugünkü Romanya'nın batısı) yer almaktadır. Bu bölgeler, Avusturya monarşisi içerisinde özel idari yapılara ve tarihsel geçmişe sahip olup, farklı etnik unsurların (Almanlar, Macarlar, Çekler, Slovaklar, Rumenler) birlikte yaşadığı çok uluslu yapılar olarak dikkat çeker. Galicia, haritanın kuzeydoğusunda Lemberg (Lviv) merkeziyle gösterilmiş olup, 1772’deki ilk Polonya bölüşümünden sonra Avusturya’ya bağlanan önemli bir bölgedir. Galicia, hem Polonya kökenli nüfusu hem de Doğu Avrupa’nın sınır bölgesi olması nedeniyle stratejik önem taşımaktaydı. Aynı şekilde, Bukovina bölgesi de doğuda, bugünkü Romanya-Ukrayna sınırında yer alan küçük ama kritik bir bölge olarak haritada işaretlenmiştir. Haritanın batısında Tyrol, Salzburg, Styria, Carinthia, Carniola gibi Alp bölgesine ait eyaletler dikkat çeker. Bu bölgeler, Habsburgların eski mirası olan dağlık ve Katolik nüfuslu alanlardır. Harita bu bölgeleri yalnızca isimlendirerek değil, ayrıca dağ gölgelendirmeleriyle (hachure) topografik olarak da öne çıkarmıştır. Güneydoğuda, Transylvania (Erdely) bölgesi net olarak isimlendirilmiş ve Macaristan'dan ayrı tutulmuştur. Bu ayrım, Transilvanya'nın o dönemde özel statülü bir eyalet olarak kabul edilmesinden kaynaklanmaktadır. Haritanın güney sınırında ise Dalmatia adıyla gösterilen Adriyatik kıyısı bölgesi yer almakta, burada Ragusa (Dubrovnik) gibi liman kentleri görülmektedir. Dalmaçya’nın Adriyatik'e açılan kapı olarak Habsburg denizcilik politikalarında önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Sclavonia (modern Slavonya), 19. yüzyıl başlarında Macar Krallığı’na bağlı bir bölge olarak Habsburg yönetimi altındaydı. Slavonya, Osmanlılara karşı oluşturulmuş sınır savunma sisteminin (Military Frontier / Vojna Krajina) parçasıydı. Slav milislerin yerleştirildiği ve Avusturya'nın sınır güvenliğini sağladığı bu bölge, hem askeri hem tarımsal öneme sahipti. Banat ise haritada “Sclavonia”nın doğusunda, Timișoara (Temeswar) çevresinde konumlanmış ve doğrudan isimlendirilmiştir. Banat, 1718’de Osmanlılardan alınarak Habsburg Avusturyası'na katılmıştır. 18. yüzyıl boyunca Banalı Almanlar (Donauschwaben) gibi gruplar buraya göç ettirilmiş ve bölge tarımsal üretim için yeniden yapılandırılmıştır. Haritada Avusturya'nın doğu sınırının hemen ötesinde, bugünkü Sırbistan, Bosna ve Romanya sınırlarında yer alan “TURKEY” ibaresi Osmanlı İmparatorluğu yönetimindeki Avrupa topraklarını (Rumeli eyaletlerini) ifade etmektedir. İtalya yarımadasının kuzeyinde, Lombardy ve Venetia bölgeleri haritada “Austria” sınırları içerisinde gösterilmiştir. 1815 Viyana Kongresi sonrası bu iki bölge resmi olarak Avusturya yönetimine bırakılmış ve İtalyan birleşme sürecine kadar doğrudan Avusturya’ya bağlı kalmıştır. Bu bölgelerden özellikle Milan, Verona, Venice gibi kentler, sanayi, ticaret ve kültür açısından hem Avusturya hem de Avrupa tarihi için önemli merkezlerdir. Haritanın kuzey sınırında Silesia açık biçimde isimlendirilmiştir. Her ne kadar bu bölgenin büyük kısmı 18. yüzyılda Prusya’ya geçmiş olsa da, bir kısmı hala Avusturya’ya bağlı kalmıştır. Kartografik olarak harita, “British Statute Miles” ölçeğinde hazırlanmış; boylamlar “Longitude East from Greenwich” sistemine göre belirtilmiştir. Harita, gölgelendirme yöntemiyle dağlık bölgeleri belirtmiş, başlıca nehir sistemlerini (özellikle Tuna Nehri) detaylı şekilde işlemiştir.