Rajmahal'de Ganj Nehri Kenarında Bulunan Babül (Moğol) Prensi Shah Shuja'nın Sarayı ve Bahçesinin Planı - Bihar Eyaletinde Bulunan Mongher(Munger) Şehrinin Planı

Açıklama

Bu detaylı gravür plan, 17 ve 18. yüzyıl Babür Hindistanı’nın mimari ve kentsel düzenini yansıtan iki ayrı ama tematik olarak bağlantılı görsel plan sunmaktadır. Gravürün üst kısmında yer alan “Palais et Jardins de Cha Sousa Prince de Ragi Mohol” başlıklı görsel, Babür Prensi Shah Shuja tarafından Rajmahal’de inşa ettirilen saray ve bahçe kompleksini tasvir etmektedir. Buradaki “Cha Sousa” ifadesi, Fransız kaynaklarında Prens Shah Shuja’nın adının ses uyumlu biçimiyle yazımıdır; “Ragi Mohol” ise Rajmahal’in Avrupalı kartograflar tarafından kullanılan varyantıdır. Shah Shuja (1616–1661), Babür (Mughal) hükümdarı Şah Cihan’ın ikinci oğludur. Babasının tahtı döneminde Bengal, Orissa ve Bihar eyaletlerinin naibi (valisi) olarak atanmıştır (1639-1660). Bu görevi sırasında Rajmahal, Bengal valiliğinin başkenti olmuş ve önemli bir idari merkez haline gelmiştir ve bu zarif saray kompleksi inşa edilmiştir. Saray dört kollu geleneksel charbagh bahçe düzenine göre planlanmış, ortasında havuzlar, geometrik yollar ve teraslarla çevrelenmiş bir yapı olarak tasarlanmıştır. Ganj Nehri'ne bakan bu konum, hem suya dayalı şehir planlamasının hem de Babür mimarisinin estetik ve sembolik anlayışının güçlü bir örneğidir. Gravürün alt kısmında yer alan “Plan de la Ville de Mongher” başlıklı görsel ise, Monghyr (günümüzde Munger) kentinin planını sunmaktadır. Nehir kıyısına kurulu bu şehir, Rajmahal gibi Ganj Vadisi’nin stratejik noktalarından biridir. Gravürde şehir, düzgün geometrik bir yerleşim düzeniyle gösterilmiş, sur duvarlarıyla çevrelenmiş merkezi bir yerleşim alanı biçiminde sunulmuştur. Dörtgen formda çizilmiş kent surlarının içinde ana yollar, küçük mahalle yapıları ve muhtemelen idari ya da askeri merkezler dikkatle yerleştirilmiştir. Ganj Nehri kıyısında yer alan liman veya iskele benzeri yapılar, kentin nehirle kurduğu ekonomik ilişkiyi vurgulamaktadır. Munger, tıpkı Rajmahal gibi, Babür döneminde hem ticari hem de askeri önemi olan bir merkezdi.