1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) Sırasında Plevne'nin Tesliminden Önce Bulgaristan'da Rus, Rumen Ve Türk Kuvvetlerinin Pozisyonunu ve 20 Kasım-9 Aralık 1877 Tarihleri Arasında Gerçekleşen Muhaberelerin Yerlerini Gösteren Harita

Açıklama

15 Aralık 1877 tarihli The Illustrated London News gazetesinde yayımlanan bu harita ve eşlik eden haber metni, Plevne’nin düşüşünden hemen önce Bulgaristan’daki Osmanlı, Rus ve Rumen askeri kuvvetlerinin konumlarını kapsamlı bir şekilde göstermektedir. Harita, 20 Kasım 1877 tarihindeki son pozisyonlara ve 9 Aralık’a kadar uzanan muharebe hattına dair detaylı bir tablo sunar. Harita üzerinde noktalı dikdörtgenler Rus piyade tugayları, içinde yuvarlak olan dikdörtgenler Rus süvari birliklerini, içi çizgili dikdörtgenler Rumen birliklerini, içi boş dikdörtgenler Osmanlı birlikleri ve artı işaretleriyle 20 Kasım 1877 tarihinden itibaren çatışmaların yaşandığı çatışma bölgeleri gösterilmiştir. Haritada, 9 Aralık 1877 itibariyle yaşanmış muharebelerin tarihleri de belirtilmiştir (örneğin, 30 Kasım’da Tsibar Palanka civarı; 7 Aralık’ta Baba Konak; 9 Aralık’ta Lovça gibi). Sayılarla gösterilen birlik numaraları ise Rus ve Rumen tümenlerinin gerçekçi dağılımını ortaya koyar. Harita aynı zamanda Tuna Nehri boyunca kuzeyde Vidin (Widdin), Kalafat, Rusçuk (Rustchuk), Silistre (Silistria) ve doğuda Varna, Balçık, Köstence gibi önemli lojistik merkezleri de içermektedir. Plevne’nin 10 Aralık 1877 tarihinde düşmesiyle oluşan yeni jeopolitik durum haber metninde yorumlanmıştır. Şöyleki; Batı Bulgaristan'da Türk kuvvetleri ciddi bir tehdit altına girmiştir. Mahmud Ali Paşa'nın Orhaniye (Orhanie), Kamarlı ve Baba Konak çevresinde bulunan ordusu, Plevne’nin düşüşüyle birlikte Rus, Rumen ve muhtemel Sırp ilerleyişi karşısında savunmasız kalmıştır. Harita, bu hattaki Türk pozisyonlarını ve muhtemel geri çekilme rotalarını net biçimde ortaya koymaktadır. Sırbistan’ın savaşa aktif şekilde dahil olması halinde, Vidin yönünden Sofya’ya kadar olan bölgenin düşmesi öngörülmektedir. Doğu Bulgaristan'da, Süleyman Paşa’nın ordusu Tuna hattından başlayarak Slivno, Varna ve Şumnu doğrultusunda dizilmiştir. Bu bölge, “Quadrilateral” (Dörtlü Kale Hattı) olarak bilinen ve Ruslara karşı tahkim edilmiş dört önemli kale (Rusçuk, Şumnu, Silistre ve Varna) ile savunulmaktadır. Bu koruma hattı halen güçlü bir savunma hattı olarak ayakta durmaktadır ve demiryolu ağı ile desteklenmektedir. Harita bu hattı net biçimde göstermekte, özellikle Rusçuk ve Silistre çevresindeki Rus birliklerinin pozisyonları dikkat çekmektedir. Orta Bulgaristan’da, Tırnova–Gabrova–Shipka hattı kritik önem taşımaktadır. Savaş Bakanı olarak İstanbul’a geri çağrılan Rauf Paşa komutasındaki Türk birlikleri, Shipka Geçidi’ne giden yolları savunmaya çalışmıştır. Ancak harita ve haber metni, Elena’nın kısa süreli düşmesinin Ruslar açısından bir avantaj oluşturmadığını, bu hareketin etkisiz kaldığını belirtir. Buradan anlaşıldığı üzere, Osmanlı birlikleri bu cephede mevzi savunma ile Rus ilerleyişini oyalamaktadır. Rus kuvvetlerinin yoğunlaştığı ana cephe, Plevne’nin güneyinden başlayarak Lovça, Tırnova, Gabrova, Biela ve Rusçuk üzerinden Silistre’ye uzanan hat boyunca yer almaktadır. Haritada Rus birliklerinin cephe hattı boyunca ilerleyerek Tuna üzerindeki köprübaşlarına ve demiryolu merkezlerine nasıl yerleştirildikleri açıkça görülebilir. Sonuç olarak, bu harita, 1877 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Plevne kuşatmasının son evresine girildiği dönemde Bulgaristan’daki askeri dengelerin haritasıdır. Osman Paşa’nın teslimiyle Batı Bulgaristan’daki Türk direnişinin kırılması, Sofya ve Maritsa Vadisi hattının tehdit altına girmesi ve buna karşın Doğu Bulgaristan’daki savunma hattının (Dörtlü Kale Sistemi) halen ayakta kalması bu harita üzerinden açıkça okunabilir. Ayrıca Rus birliklerinin koordineli biçimde Tuna boyu boyunca güneye indiği, Osmanlı’nın ise Balkan dağları hattında tutunmaya çalıştığı da haritada görsel olarak izlenebilmektedir. Bu harita, savaşın kader anlarından biri olan Plevne’nin düşüşü öncesindeki son askeri tabloyu stratejik açıdan gözler önüne sermektedir.