1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) Sırasında Karadağ Bölgesindeki Yapılan Savaşları ve Türk Kuvetlerinin Yerlerini Gösteren Harita

Açıklama

29 Eylül 1877 tarihli The Illustrated London News gazetesinde yayımlanan bu harita, Karadağ Cephesi’ndeki son gelişmeleri ve Osmanlı-Karadağ Savaşı’nın önemli safhalarını görsel olarak göstermektedir. Harita, Osmanlı İmparatorluğu ile Karadağ Prensliği arasında özellikle 1877 yılının Eylül ayında şiddetlenen çatışmaların coğrafi dağılımını ve askeri hareketliliği detaylandırır. Karadağ’ın iç bölgelerinde yer alan ve stratejik öneme sahip Nikšić (Nikşic), haritada 9 Eylül’de Karadağlıların eline geçtiği belirtilen ilk önemli merkez olarak öne çıkar. Ardından, 16 Eylül’de Bilek ve Duga geçidi üzerindeki Osmanlı kalelerinin düşmesiyle birlikte bölgedeki Osmanlı savunma hatlarında ciddi bir çözülme yaşanmıştır. Harita bu hattı açık biçimde gösterir; özellikle Bilek’ten kuzeye ilerleyen ikinci Karadağ kolordusunun yönü ile Duga geçidi hattından Gacko, Nevesinje ve Mostar yönüne ilerleyen ana kolordunun güzergahı çizilidir. Bu hareketlilik, Karadağlıların Hersek içlerine doğru bir genişleme hedefinde olduklarını göstermektedir. Haritanın doğu kısmında, Kopçiça (Kopcica) mevkiinde 16 Eylül’de gerçekleşen çatışmaya dikkat çekilir; burada Hafız Paşa komutasındaki Osmanlı birlikleri, Soçica komutasındaki Karadağ kuvvetleri tarafından mağlup edilmiş ve geri çekilmeye zorlanmıştır. Haritada, bu birliklerin Tara Nehri boyunca Plevlya (bugünkü Pljevlja) ve Kolaşin yönüne doğru sürüldüğü işaretlenmiştir. Gazete haberine göre, bu muharebede Osmanlı kuvvetleri önemli kayıplar vermiş, 10.000 kişilik birliğin yaklaşık onda biri muharebe dışı kalmıştır. Haritada ayrıca güneyde, Marko Milanof komutasındaki Karadağ kuvvetlerinin Gruda’yı 20 Eylül’de işgal ettiğine yer verilir. Bu gelişme, Karadağ'ın güneydoğu sınırındaki faaliyetlerinin de yoğunlaştığını ve Rıza Paşa komutasındaki Osmanlı birlikleriyle karşı karşıya gelmenin an meselesi olduğunu ortaya koyar. Tüm bu askeri hatlar haritada hem Türk savunma mevzileriyle (siyah dolu bloklar) hem de Karadağ birliklerinin ilerleyiş istikametleriyle (noktalı çizgiler) belirtilmiş olup, bölgedeki Osmanlı savunmasının nasıl çok cepheli bir baskı altında kaldığını görselleştirmektedir.