İskoçya Haritası

Açıklama

İngiliz kartograf Thomas Bowen tarafından hazırlanmış olan 1780 tarihli bu harita, Büyük Britanya’nın kuzey bölgesi olan İskoçya’yının (Scotland) coğrafi, yerleşimsel ve siyasi yapısın ayrıntılı olarak göstermektedir. Başlık kısmında “A New & Accurate Map of that part of GREAT BRITAIN called SCOTLAND. By T. Bowen” ifadesi yer almakta olup, bu haritanın hem yenilikçi (new) hem de güvenilir (accurate) olduğu vurgulanmaktadır. 1707 Birlik Yasası (Act of Union) sonrasında İskoçya, İngiltere ile birleşerek Büyük Britanya’yı oluşturmuştur. Ancak bu haritada İskoçya, kendi toprak bütünlüğü içinde, yer adları, bölgeler ve nehirler açısından zengin bir şekilde betimlenmiştir. Üst sol köşedeki armorial semboller –Birlik arması, tek boynuzlu İskoç aslanı, bayraklar, top ve zeytin dalı– bu haritanın yalnızca coğrafi değil, aynı zamanda politik bir simge olarak da okunması gerektiğini göstermektedir. Haritanın üst kısmında, kuzeydoğuda yer alan Orkney Islands ve Shetland Islands için ayrı bölümler (inset) ayrılmıştır. Aynı şekilde haritanın güneybatısında “Part of Ireland” (İrlanda'nın Bir Kısmı) da görünmektedir. Harita, İskoçya’nın karmaşık fiziki yapısını detaylı biçimde ortaya koyar. Batı kıyısındaki fiyortlar, çok sayıda küçük ada (Hebridler / Western Isles), dağlık alanlar ve nehir sistemleri büyük bir özenle çizilmiştir. Yer adlarının yerleşimi, topografik yoğunluğu doğrudan yansıtır. Doğu kıyıları daha düzenli ve seyrek girintili çıkıntılı iken, batı kıyısı çok daha karmaşık bir coğrafyaya sahiptir. Harita üzerindeki yerleşim birimleri ve şehirler (Edinburgh, Glasgow, Aberdeen, Dundee, Stirling vb.) dönemin yerleşim yoğunluğunu ve ulaşım yollarını yansıtır. Doğal oluşumlar (Loch Ness, Firth of Forth gibi) da kartografik hassasiyetle aktarılmıştır. Coğrafi koordinat sistemi, Greenwich değil, Londra Meridyeni (Longitude West from London) esas alınarak düzenlenmiştir. Ölçek olarak "British Statute Miles" kullanılmıştır ve haritanın üst kısmında bu ölçü sistemi açıkça belirtilmiştir.