1853-1856 Osmanlı-Rus Savaşı (Kırım Savaşı) Sırasında 29 Eylül 1855 Tarihinde Gerçekleşen Kars Şehrinin Tahmasp Tabyasının Yakınındaki Muharebe

Açıklama

Bu gravür, Kars Muharebesi’nin (29 Eylül 1855) en çetin safhalarından biri olan Tahmasb-Tabya civarındaki çatışmaları detaylı bir şekilde betimlemektedir. Osmanlı ordusunun Ruslara karşı sergilediği en başarılı savunmalardan biri olup, gerek taktiksel açıdan, gerekse uluslararası kamuoyunda uyandırdığı yankı bakımından, savaşın dönüm noktalarından biri kabul edilir. Kars Şehri ve Kalesi, Osmanlı'nın doğu tarafındaki en önemli savunma noktasıydı ve Ruslar burayı ele geçirerek İstanbul ve Doğu Anadolu üzerindeki baskıyı artırmak istediler. General Nikolay Muravyov komutasındaki yaklaşık 50.000 kişilik Rus ordusu, Haziran 1855’te Kars’ı kuşattı. Şehir ve kale, Ahmed Muhtar Paşa ve İngiliz subayı General William Fenwick Williams (savaş sonrası “Kars Baronu” unvanını aldı.) komutasındaki 17.000 kişilik bir garnizon tarafından savunuluyordu. Kuşatma süresince kaleye ciddi lojistik zorluklar yaşandı: yiyecek, ilaç ve cephane sıkıntısı had safhadaydı. General Williams, yerli halkı da örgütleyerek kale çevresinde siperler, redifler ve topçu mevzileri kurdu. Tahmasb Tabyası, Kars’ın güneydoğusunda yer alan ve şehrin savunma sisteminin kritik bir parçası olan bir istihkamdı. Burası aynı zamanda topçu mevzileriyle tahkim edilmiş bir yüksek noktaydı. 29 Eylül 1855 sabahı, General Muravyov komutasındaki Rus ordusu, Kars'ın doğu ve güneydoğusundaki tabyalara geniş çaplı bir saldırı başlattı. Saldırının ana hedefi, Tahmasb Tabyası ve civarındaki Osmanlı siperleriydi. Bu noktayı ele geçiren Ruslar, Kars merkezine topçu ateşiyle üstünlük kurabileceklerdi. Ancak Osmanlı tarafı, General William Fenwick Williams (İngiliz subay, Osmanlı hizmetinde) ve Macar asıllı İsmail Paşa (Kmety) gibi subayların önderliğinde savunmayı çok iyi tahkim etmişti. Osmanlı askerleri süngü hücumları, topçu atışları ve el bombalarıyla Rusları tabyaya yaklaştırmadı. Tahmasb Tabyası çevresinde çarpışmalar gün boyu sürdü. Ruslar yaklaşık 8.000 kayıp verirken, Osmanlılar da birkaç bin asker kaybetti. Ruslar mevzi ele geçiremeden geri çekilmek zorunda kaldı. Bu gravür, İllustrated London News gibi bir yayın için savaş alanında bulunmuş bir İngiliz subayının gözlemine dayanılarak çizilmiştir(bu da onu hem görsel hem belgesel açıdan çok kıymetli kılmaktadır.