1853-1856 Osmanlı-Rus Savaşı (Kırım Savaşı) Sırasında 29 Eylül 1855 Tarihinde Gerçekleşen Kars Savaşı, Türk Ordusu Tarafından Rus Ordusunun Yenilgiye Uğratılması (Kars Zaferi)

Açıklama

Bu gravür, Kırım Savaşı’nın (1853–1856) Kafkasya (doğu) cephesindeki en önemli kara muharebesi olan 29 Eylül 1855 tarihli Kars Muharebesi’ni konu alır. Osmanlı ordusunun Ruslara karşı sergilediği en başarılı savunmalardan biri olup, gerek taktiksel açıdan, gerekse uluslararası kamuoyunda uyandırdığı yankı bakımından, savaşın dönüm noktalarından biri kabul edilir. Kars Şehri ve Kalesi, Osmanlı'nın doğu tarafındaki en önemli savunma noktasıydı ve Ruslar burayı ele geçirerek İstanbul ve Doğu Anadolu üzerindeki baskıyı artırmak istediler. General Nikolay Muravyov komutasındaki yaklaşık 50.000 kişilik Rus ordusu, Haziran 1855’te Kars’ı kuşattı. Şehir ve kale, Ahmed Muhtar Paşa ve İngiliz subayı General William Fenwick Williams (savaş sonrası “Kars Baronu” unvanını aldı.) komutasındaki 17.000 kişilik bir garnizon tarafından savunuluyordu. Kuşatma süresince kaleye ciddi lojistik zorluklar yaşandı: yiyecek, ilaç ve cephane sıkıntısı had safhadaydı. General Williams, yerli halkı da örgütleyerek kale çevresinde siperler, redifler ve topçu mevzileri kurdu. 29 Eylül 1855 sabahı, Rus ordusu, Kars'ın doğu ve güneydoğusundaki tabyalara geniş çaplı bir saldırı başlattı. Bu saldırı 6 saat sürdü ve Osmanlı savunması her cephede başarılı bir şekilde direndi. Özellikle Yusuf Paşa, Mehmet Emin Paşa ve Macar asıllı mühendis Kmety Paşa (İsmail Paşa) öne çıkan kahramanlar arasındaydı. Ruslar, yaklaşık 8.000 kayıp vererek geri çekilmek zorunda kaldı. Gravürün arka planında Kars şehri, camileri ve kale yapılarıyla detaylı biçimde resmedilmiştir. Şehirden yükselen dumanlar ve top ateşi, kuşatmanın şiddetini yansıtır. Gravürün merkezinde ise Rus birlikleri Türk savunma hatlarına karşı saldırıya geçmiştir ancak geri püskürtülmektedir. Türk askerleri siperler içinden savunma yaparken, top atışları ve süvari manevraları çarpıcı biçimde betimlenmiştir. Ortadaki büyük patlama, ya bir top mermisinin infilakı ya da Osmanlı savunmasının başarılı karşı ateşini göstermektedir.