1876 Kanun-i Esasi’si Sonrasında ilk Osmanlı Millet Meclisi’nin (Meclis-i Mebusan) Toplandığı Darülfünun Binası

Açıklama

Bu gravür, The Illustrated London News’in 14 Nisan 1877 tarihli sayısında yayımlanan habere eşlik eden dış mekan çizimidir ve Osmanlı Parlamentosu’nun (Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan) toplantılarının yapıldığı binanın dış görünüşünü betimlemektedir. Haber metninde belirtildiği üzere, parlamento o dönemde “Darülfünun” olarak bilinen büyük yapının iki salonunda toplanmaktadır. Bu bina, Ayasofya Camii ve eski Bizans katedrali yakınında yer almakta olup, ilk olarak Sultan Abdülmecid döneminde planlanan bir üniversite projesinin parçası olarak inşa edilmiştir. Gravürde, yapının geniş bir avluya bakan cephesi, kemerli zemin katları ve üst katlardaki büyük pencereleriyle ortaya çıkmaktadır. Haberin aktardığı gibi, Darülfünun binasının inşası 1840’lı yıllarda başlamış, 1854’teki Kırım Savaşı boyunca İngiliz ordusuna bağlı yaralı ve hasta askerler için askeri hastane olarak kullanılmıştır. Savaştan sonra üniversite girişimi kısa süreli bir deneme ile hayata geçirilmiş, ancak programın başarısızlığı sonucunda proje iptal edilmiştir. Binanın atıl kalan bölümleri daha sonra devlet hizmetine tahsis edilmiş ve Ticaret ve Bayındırlık Bakanlıkları burada faaliyet göstermiştir. Yeni anayasanın kabulüyle (1876) birlikte, Darülfünun’un iki büyük salonu düzenlenerek Meclis-i Mebusan (Millet Meclisi) ve Meclis-i Ayan (Senato) için toplantı mekanı haline getirilmiştir. Gravürde, parlamento oturumu sırasında binanın çevresinde yoğun bir kalabalığın toplandığı görülmektedir. At arabaları, üst düzey yetkililerin gelişini ve yasama oturumlarının dönemin İstanbul’unda büyük bir merak ve toplumsal hareketlilik oluşturduğunu göstermektedir.