Mimari (Erken Hristiyan Kiliseleri ve Bizans Mimarisi) 1. Baqouxa’daki Kilisenin Koro Bölümünün Kesiti 2. Tourmanin’deki Kilisenin Görünümü 3. 4. Qalb-Louzeh’deki Kilisenin Koro Kesiti ve İç Mekan Görünümü 5. Der-Sita’daki Kilisenin Sütun Başlığı 6. Baqouxa’daki Sütun Başlığı 7. El-Barah’taki Büyük Mezar Piramidinden Detay 8.Kudüs’teki Kutsal Kabir (Kutsal Mezar) Kilisesi’nin 4. Yüzyıldaki Planı 9. Kutsal Kabir Kilisesi’nin 7. ve 10. Yüzyıldaki Planı 10. Kutsal Kabir Kilisesi’nin 12. Yüzyıldaki Planı 11. Kalat-Seman’daki Aziz Simeon Stylites Kilisesi 12. Hauran’daki Bosrah Katedrali 13. Exra’daki Kilise 14. Moudjelia’daki Kilise

Açıklama

Bu gravür, Roma İmparatorluğu’nun çöküşünden sonraki dönemde (4.-7. yüzyıllar) Hristiyanlığın kutsal mekan anlayışını belirleyen üç temel mimari biçimi olan bazilika, haç planı ve merkezi plan tiplerini betimlemektedir. Gravürün üst kısmında yer alan mimari cephe çizimleri, Ravenna’daki San Apollinare Nuovo Bazilikası, Qal’at Sem’an (Simeon Stylites Manastırı) ve Der-Sita kilisesi gibi yapıları temsil eder. Bu yapılar, Roma bazilika planından türeyen erken Hristiyan kiliselerinin taş işçiliği, revaklı giriş düzeni ve apsis kompozisyonlarının tipik örnekleridir. Orta bölümdeki detaylı taş süsleme ve sütun başlığı gravürleri, Bizans mimarisinde öne çıkan akantus yapraklı korint başlıkları ve bitkisel friz kompozisyonlarını göstermektedir. Sol alt köşede yer alan plan çizimi, Kudüs’teki Kutsal Kabir (Anastasis) Kilisesi’nin 4. yüzyıla ait orijinal planını yansıtır. Bu plan, merkezi kubbeli ve doğuya yönelen haç biçimli yapısıyla Bizans mimarisinin ibadet (Ayin) düzenini belirleyen temel örneklerden biridir. Orta alanda görülen tonozlu iç mekan gravürü, Hristiyan bazilikalarının erken dönem inşaat tekniklerini (tuğla örgü, kemer ve tonoz sistemleriyle birlikte) göstermektedir. Sağ alt kısımda bulunan Haç planlı (cruciform) kilise düzeni ise Bizans dönemi merkezi planlı kiliselerin olgun örneğini temsil eder. Bu plan tipi, daha sonra İstanbul’daki Ayasofya gibi yapılarla doruk noktasına ulaşacak olan kubbe merkezli mekan anlayışının ilk biçimsel temellerini oluşturur.