Mimari (Hint Tapınakları-Ellora Mağaraları) - 1. Plan 2. Avlunun Görünümü 3. İndra Tapınağı’nın Mağarası 4. Vişvakarma Tapınağı’nın Görünümü 5. Damar Lagna Kaya Tapınağının Planı 6. Kailasa Tapınağı’nın Planı 7. Sanchi’deki Büyük Stupa (Tope)

Açıklama

Bu gravür, “Architektur” (Mimari) başlığı altında Hindistan’daki erken dönem kaya tapınaklarını betimlemektedir. Gravür, farklı dini geleneklerin (Hinduizm, Budizm ve Jainizm) aynı coğrafyada iç içe var oluşunu yansıtan Ellora mağaraları kompleksine ait plan ve perspektifleri bir arada sunar. Ayrıca, Budist mimarisinin en erken örneklerinden biri olan Sanchi stupası da kompozisyona dahil edilmiştir. Üst bölümde yer alan iki büyük sahne, Ellora’daki Indra Tapınağı’nın sütunlu salonunu ve Vişvakarma Tapınağı’nın tonozlu çaytiasını (dua salonunu) betimlemektedir. Bu yapılar, bazalt kaya kütlesinin oyulmasıyla oluşturulmuş monolitik (tek parça taştan yontulmuş) yapılardır ve M.S. 6.-9. yüzyıllar arasında inşa edilmiştir. Özellikle sağdaki tonozlu sahnede, Budist ikonografisinin merkezinde yer alan Stupa ve Buda heykeli önünde dua eden rahipler görülür. Alt bölümde, üç farklı tapınak planı ve dış cephe görünümü yer alır: Solda, Indra Tapınağı’nın merkezi planı ve giriş yapısı, ortada, Dumar Lena (Damar Lagna) adlı kaya tapınağının cephesi, sağda ise Kailasa Tapınağı’nın (Şiva’ya adanmış büyük tapınak) ayrıntılı planı verilmiştir. Bu planlar, erken Hint mimarisinde görülen eksensel simetri, kutsal mekan hiyerarşisi ve ritüel yönelim ilkelerini belgeleyen nadir örneklerdir. Gravür, yalnızca mimariyi değil, aynı zamanda bu tapınakların ritüel ve kozmolojik anlamını da yansıtır. Hindu tapınaklarında merkezi kutsal mekan (garbhagriha) evrenin merkezini simgelerken, Budist stupalar aydınlanma yolunun sembolüdür. Ellora’daki bu tapınaklar, hem taş mimarinin gücünü, hem de ruhani tefekkürün mekana dönüşümünü bir araya getirir.